Introductory Articles
European landscape tradition.
For thousand of years human beings have shaped and moulded European nature and its landscape. We owe the enormous variety of European cultural landscapes to their activity. Its individual characteristics, its beauty and its cultural richness are founded on a social-cultural stream of tradition in living interplay among soil, water, humus, vegetation, animal and man together with his intentions and the economic activities that grew out of them. And with the development of human consciousness the ideas of landscape handed down gradually changed.
Crisis and future of the European landscape.
In the modern consciousness of the individual, the instinctive and respectful use of nature passed on by the flow of tradition has disappeared. From a space of being carried by one’s living environment, from a regional identification, the population has migrated increasingly into towns with their industrial civilisation. Beauty and wholeness give way to dismembering of the landscape through the most utilitarian interests. Individual character and diversity are driven out by the spread of a monotonous 'integrated ‘style.
But at the same time as the severance from the God-given connection to tradition, community and nature, consciousness awakened to its own surroundings. People began to form a concept of landscape. A sense developed for landscape, for its special life-quality, for its added value and value as nourishment and for the responsibility that goes with it.……. Landscape thus becomes a place for relaxation, a living space and, indeed, something to be worked on.
What is landscape?
Landscape-an added value?
We experience landscape as an added value. There is something additional, a ‘more’, beyond the single material parts. It is a totality, which unites the parts and gives them their significance for the landscape. This something is first noticed as a mood or atmosphere. Along with the objectively perceptible facts there is something incomprehensible, something imponderable and yet extraordinarily potent in human and natural life. If we pay attention to how we experience it and take those experiences seriously, i.e. accepting them as real, then we are giving this ‘more’ a value. Realising landscape as added value is a capacity of the modern human being. Thus landscape really is only a modern creation!
Excerpt from the Introduction by Bas Pedroli to
'Landscape-Our Home, Lebensraum Landschaft'
Indigo, Zeist. ISBN 90 6038 490 3
Excerpt from
'Legible Landscape'
translated by me from "Leesbaar Landschap" a manual for Landscape Character Assesment. For Dutch version see belowWhat is Landscape?
Landscape is always and everywhere
Landscape is our visible environment and is the result of natural processes and human activities. This result can be seen everywhere: in natural landscapes, historical-cultural landscapes, agricultural landscapes and landscapes where human activities dominate as in towns and cities. Landscape is always (for everybody) close and everywhere present.
Landscape is a mirror
In the landscape you can see what we as a society consider important. Asphalt or green, how green? New construction or restoration? Water retention or drainage? Cattle within or outside? etc. The landscape is a mirror of society as it is today. At the same time in the landscape we can see how our ancestors were dealing with the landscape and what we will leave behind for future generations.
Landscape is always changing
Change is inherent in a landscape. It looks different in the morning then in evening, in the spring different then in winter, 50 years ago different than now or different over 50 years. Both social and individual activities have repercussions in the landscape. That was so in the past and will be in the future.
However the Pennines will never be a reclaimed lake and Norfolk never mountains, at least not soon. Some properties remain constant and that is what a landscape can give its own identity.
Each generation is responsible for the current and future quality of the landscape. To make a bonding and identity relationship possible, it is important of new developments to respect the heritage and simultaneously adding new quality. The landscape of tomorrow we make today!
Landscape is of and for everyone.
Besides a physical environment the landscape is also an individual and collective memory. Within the physical perceptible countryside are connected innumerable many stories and memories, of groups of people, of whole cultures, of the genesis, of how people lived and what they valued.
But also of individual people. Everyone has his own stories related to certain places in the landscape. Landscape is in that way related to your identity: it makes a difference whether you are grown up behind the dunes or in the center of London or in the Lake District.
Meanwhile in the European Landscape Convention it is acknowledged that landscape is an important element for the quality of life and well-being of people. Attention to quality is therefore always important, not only in the recognized high quality and beautiful landscapes, but also in the everyday and degraded landscapes.
Personal experience and motivation
Landscape like nature, has many meanings, meaning that we ourselves as people give. Landscape not only determines your own quality of life, but you also acknowledge qualities to the landscape. You feel safe or not, you can feel yourselves connected with it or not , you are taken by it or not . Some scenery you experience as pleasant or impressive and some as boring and monotonous. These qualities express your own enthusiasm and involvement. You have emotional interest in landscape. That involvement (for whatever reason ) will often drive you to involve others in your enthusiasm.
Accessibility and involvement
The quality of the environment increases if landscapes are accessible and experiential. This is not always the case. On the contrary, in the Netherlands large areas have over time become inaccessible for most people. In the absence of physical accessibility, also the mental accessibility decreases.
In other words, it is increasingly difficult to bond with a landscape that you cannot physically experience.
Physical accessibility is to be achieved for example by walking and cycle paths. In the mental accessibility stories play a major role. Each landscape and each site have a story to tell. You can read this story and this story will interest people. It appears that when more people are aware of this story, about the emergence and changes in a landscape, the experience deepens. People see more and involvement is growing.
Een stuk van de handleiding
"Leesbaar Landschap"
Wat is Landschap
Landschap is altijd en overal
Landschap vormt onze zichtbare omgeving en is het resultaat van natuurlijke processen en menselijk handelen. Dit resultaat kun je overal zien: in natuurlijke landschappen, cultuurhistorisch waardevolle landschappen, agrarische landschappen en landschappen waar het menselijk handelen domineert zoals in dorpen en steden. Landschap is dus altijd (voor iedereen) dichtbij en overal aanwezig.
Landschap is een spiegel
Aan het landschap kun je zien wat wij als samenleving belangrijk vinden. Asfalt of groen, en hoe groen? Nieuwbouw of restauratie? Waterretentie of waterafvoer? Vee binnen of vee buiten? Etcetera etcetera. Het landschap is dus een spiegel van de maatschappij zoals die nu is. Tegelijkertijd is in het landschap te zien hoe onze voorouders met het land omgingen en welke erfenis wij voor volgende generaties achterlaten.
Landschap is altijd in verandering
Verandering is eigen aan een landschap. Het ziet er ‘s ochtends anders uit dan ‘s avonds, in de lente anders dan in de winter en 50 jaar geleden anders dan nu of over 50 jaar. Zowel maatschappelijke als individuele activiteiten hebben hun weerslag in het landschap. Dat was zo in het verleden en dat zal ook in de toekomst zo zijn. De Noordoostpolder zal echter nooit een veenweidegebied worden en de Achterhoek nooit een droogmakerij, althans niet binnen afzienbare tijd. Een aantal
eigenschappen blijft constant en dat is wat een landschap mede zijn eigen identiteit geeft.
Elke generatie is zelf verantwoordelijk voor de actuele en toekomstige kwaliteit van het landschap. Om binding en identiteitverlening mogelijk te maken, is het van belang om bij nieuwe ontwikkelingen respect te hebben voor het erfgoed en tegelijkertijd nieuwe kwaliteit toe te voegen. Het landschap van morgen maken we immers vandaag!
Landschap is van en voor iedereen
Behalve een fysieke omgeving is het landschap ook een individueel en collectief geheugen. Aan het fysiek ervaarbare landschap zijn ontelbaar veel verhalen en herinneringen verbonden, van groepen mensen, van hele culturen, van de ontstaansgeschiedenis, van hoe mensen ooit leefden en wat zij belangrijk vonden. Maar ook van mensen persoonlijk. Iedereen heeft zijn eigen verhalen bij bepaalde plekken in het landschap. Landschap is op die manier mede bepalend voor je identiteit; het maakt uit of je in de binnenduinrand opgroeit, in het centrum van Deventer of in het Friese merengebied.
Inmiddels is ook in de Europese Landschapsconventie erkend dat landschap een belangrijk element is voor de levenskwaliteit en het welbevinden van mensen. Aandacht voor de kwaliteit is daarom steeds van belang, niet alleen in de erkende hoogwaardige en bijzondere landschappen, maar ook in de alledaagse en aangetaste.
Persoonlijke beleving en motivatie
Landschap heeft net als natuur vele betekenissen, betekenissen die wij er zelf als mensen aan verlenen. Landschap is niet alleen mede bepalend voor je eigen levenskwaliteit, zelf ken je ook kwaliteiten toe aan het landschap. Je voelt je er veilig of juist niet, je kunt je er mee verbonden voelen of er juist niet door gegrepen worden. Sommige landschappen ervaar je als lieflijk of imposant, andere als saai of eentonig. Die kwaliteiten geven uitdrukking aan je eigen enthousiasme en betrokkenheid. Je hebt emotioneel belang bij dat landschap. Die betrokkenheid (om welke reden dan ook aanwezig) zorgt er vaak voor dat je anderen bij je enthousiasme wilt betrekken.
Toegankelijkheid en binding
De kwaliteit van de leefomgeving neemt toe als landschappen toegankelijk en beleefbaar zijn. Dit is lang niet altijd het geval. In tegendeel, in Nederland zijn grote gebieden in de loop der tijd ontoegankelijk geworden voor de meeste mensen. Met het ontbreken aan fysieke toegankelijkheid, neemt ook de mentale toegankelijkheid af.
Met andere woorden, het wordt steeds moeilijker om binding te voelen met een landschap dat je niet fysiek kunt beleven.
Fysieke toegankelijkheid is te bereiken door bijvoorbeeld wandel- en fietspaden. Bij de mentale toegankelijkheid spelen verhalen een grote rol. Elk landschap en elke plek hebben een verhaal te vertellen. Je kunt dit verhaal lezen en met dit verhaal zijn mensen te interesseren. Het blijkt dat als mensen meer weet hebben van dit verhaal, over het ontstaan en de veranderingen in een landschap, de beleving zich verdiept. Mensen zien meer en de betrokkenheid neemt toe.
“I see a landscape with a story!”
Excerpt from 'Legible Landscape' manual in English. For Dutch version see belowImpression of a landscape reader
I am for the first time in my life in the landscape of Maasheggen (Brabant, Holland). The area is green and beautiful but doesn’t tell me anything. I walk along with a ‘Legible Landscape’ group. That means to stop and walk. And then look from left to right. And from top to bottom. And look what season it is. And to see what is from the past and what is from now.
Watching is one thing. If you ask, "why do I see what I see?" is the second thing. One plus two is landscape reading. We are on our way. In the first place I see on the left the river Maas, on the right pasture with hedges around it. On either side of the meadow is a maize field.
I learn that previously there were only meadows here. This has to do with the Maas. The soil along the river is clayey and wet, thus naturally less suitable for cultivation. The hedges were not just there. Hedges were in the past, where posts with barbed wire are now. That the hedges are still there and the barbed wire has stayed away says something about feeling for tradition here in the region. And why do I see maize? The maize fields have only recently been here because of new drainage techniques and mechanization were introduced. With human or animal power it could not be done on heavy river clay, now that there are modern techniques it is possible. Progress?
Extraordinary yet. Ten minutes back I saw four separate things : river, grass, hedges, maize. Now for the first time I see generations of farmers with livestock, and later with arable crops.
We look and walk further. There are no cows in the meadow. Yet there have been cows here. We can indeed see everywhere patches in the meadow, where cows have urinated or left their droppings and where plants grow instead of grass. A piece of the meadow is situated one meter or two lower than the rest. These pieces are "dug out" : Farmers here have previously excavated clay to make tiles out of it.
I don't see a single house. Logically, I am told, because this area can easily flood as it is so close to the river Maas. So no houses or farms here.
It is early autumn. In the hedges you can see that by the berries hanging from the branches. And on the green colour of the plants. For a moment I think that I have been taken for a ride: plants are always green? I see this wrong. Green in the spring is different than green in autumn. We now see a 'worn out " green.
We are nearing the end of the excursion. We walk on a winding country lane. These lanes are not just straight (I now understand that nothing in this landscape is arbitrary). The road twists, because the road is build on the high parts in the landscape. And these ridges have to do with the river. These are the banks of the river. And these simply do not run straight.
I am for the first time in my life in the landscape of Maasheggen. I see a landscape with a story. In just one hour time I get the feeling that I oversee centuries of history all at once. I want to know more. I want to talk to the farmer about the past and now. Is he happy with his maize field? Has his grandfather dug out clay for making tiles?
Does he have new ideas about further possibilities in the landscape? Sometime I would like to walk along the hedges. Perhaps they can make another footpath through the meadow some time. Then I can come even closer to my story.
Next week I go for a long weekend in Friesland. If there are hedges I do not know, but surely there will be pastures and arable land and water. What story will there unfold?
“Ik zie een landschap met een verhaal!”
Leuk Article in Handleiding 'Leesbaar Landschap'Impressie van een landschapslezer
Ik ben voor het eerst van mijn leven in het Brabantse Maasheggenlandschap. Het gebied is groen en mooi maar zegt me eigenlijk niets. Ik loop mee met een Leesbaar Landschapexcursie. Dat betekent lopen en stilstaan. En dan van links naar rechts kijken. En van boven naar beneden. En kijken welk seizoen het is. En zien wat van vroeger is en wat van nu.
Kijken is één. Je de vraag stellen “waarom zie ik wat ik zie?” is twee. Eén plus twee is landschap lezen.
We gaan op weg. Op de eerste plek zie ik links de Maas, rechts een weiland met heggen eromheen. Aan weerszijden van het weiland ligt een maïsveld.
Ik leer dat er vroeger alleen maar weilanden waren hier. Dit heeft te maken met de Maas. De grond is langs de rivier kleiig en nat, dus van nature minder geschikt voor akkerbouw. De heggen staan er ook niet zomaar. Een heg was vroeger wat een paar paaltjes met prikkeldraad nu is. Dat de heggen er nog steeds staan en het prikkeldraad is weggebleven zegt iets over gevoel voor traditie hier in de streek. En waarom zie ik maïs? De maïsvelden zijn pas recent gekomen toen betere ontwateringstechnieken en landbouwmechanisatie hun intrede deden. Met mens- of dierkracht de zware rivierklei bewerken was geen doen, nu kan dat door de moderne technieken wel. Vooruitgang?
Bijzonder toch. Tien minuten terug zag ik vier losse dingen: rivier, gras, heggen, maïs. Nu zie ik generaties boeren die eerst met vee, later ook met akkerbouw een bestaan opbouwden.
We kijken en lopen verder. Er staan geen beesten in de wei. Toch lopen hier regelmatig koeien. We zien namelijk overal in de wei ‘schietbossen’, plekken waar koeienvlaaien gelegen hebben en waar planten groeien in plaats van gras. Een stuk van het weiland ligt wel een meter of twee lager dan de rest. Deze stukken zijn ‘uitgeticheld’: boeren hebben hier vroeger klei afgegraven om er tegels van te maken.
Ik zie geen enkel huis. Logisch, zo wordt mij verteld, want dit gebied zo vlak langs de Maas kan overstromen. Dus geen woningen of stallen hier. Het is vroege herfst. Aan de heggen kun je dat zien door de bessen die aan de takken hangen. En aan de kleur groen van de planten. Even denk ik dat ik in de maling genomen wordt: planten zijn toch altijd groen? Dat zie ik verkeerd. Groen in de lente is anders dan groen in de herfst. We zien nu een ‘versletener’ groen.
We zijn bijna aan het eind van de excursie. We lopen over een kronkelende landweg. Die kronkelt niet zomaar (ik begrijp inmiddels dat niets in dit landschap zomaar’ is). De weg kronkelt omdat de weg op de hoge delen in het landschap is aangelegd. En die hoge delen hebben weer met de rivier te maken: het zijn stroomruggen. En die lopen nu eenmaal niet recht.
Ik ben voor het eerst van mijn leven in het Brabantse Maasheggenlandschap. Ik zie een landschap met een verhaal. In nog geen uur tijd krijg ik het gevoel dat ik eeuwen geschiedenis in één keer overzie. Ik wil er meer van weten. Ik wil met een boer praten over vroeger en nu. Is-ie blij met z’n maïsakker? Heeft z’n opa nog klei ‘uitgeticheld’? Ziet-ie nog nieuwe gebruiksmogelijkheden in het landschap? Ik zou ook wel eens een middag langs al die heggen willen lopen. Misschien dat ze nog eens een paadje door de weilanden aanleggen. Dan kan ik nog dichter bij mijn verhaal komen.
Volgende week ga ik een lang weekend naar Friesland. Of ze daar heggen hebben weet ik niet, maar vast wel grasland enakkers en water. Welk verhaal zal dáár achter zitten?
Excerpt from
'Filosofie van het Landschap’
by Ton Lemaire Ambo, Amsterdam. ISBN978 90 263 1959 4De zin voor de ruimte vindt immers zijn meest frappante uitdrukking in de zin voor het verre uitzicht. Wie kent niet onder het wandelen de neiging om naar het hoogste punt van het landschap te lopen en daar vol verwachting uit te kijken naar de verte? Het is alsof wandelaars af en toe de betrekkelijke beslotenheid van hun paden willen verlaten voor een ontmoeting met de horizon waarbinnen hun tocht plaatsvindt.
Na een dergelijke ontmoeting met de verte die elk vergezicht zoekt, vervolgt men zijn wandeling die zich daardoor als werkelijke wandeling in een werkelijk landschap heeft gerealiseerd. Het uitzicht is dat moment van de wandeling waardoor de wandelaar zichzelf als wandelaar bevestigt, door namelijk de praktijk van zijn bewegingen met de theorie van het uitzicht te verenigen. Want dezelfde verhouding die er bestaat voor het bekende filosofische paar theorie en praxis geldt voor de wandeling en het uitzicht: het uitzicht is de theorie van de ruimte, terwijl het wandelen haar praktijk is. Daarom bestaat er een verrassend verband tussen theorie - wier orgaan de filosofie is - en uitzicht - wiens praktijk de wandeling is als bezoek van het landschap. Als ik dan ook hier wil gaan filosoferen over landschap en landschappelijkheid, dan pas ik in feite de ‘theoretische’ theorie toe op de concrete theorie van het uitzicht. Wijsbegeerte en vergezicht, beide ontmoetingen met de horizon van ons bestaan, zijn uitoefeningen van de zin voor het algemene, het omvattende, het universele; ze vragen van ons dat we de beperkte kring van onze dagelijkse praktijken overschrijden. Hij die bevangen blijft binnen de ruimte van zijn arbeid, heeft geen oog voor het landschap en geen zin voor filosofie. Hij zal proberen elke ontmoeting met de horizon van zijn bestaan te ontwijken, zowel met de zichtbare horizon van het landschap - de totale ruimte van zijn leven -, als met zijn geestelijke strekking - zijn totale levenstijd. Filosoferen over het uitzicht daarentegen is in dubbele zin een overschrijden van de praxis: omdat het het zichtbare perspectief van de totale levensruimte ter sprake brengt in verband met het perspectief van de hele levensloop.
A synopsis of his book see synopsis
Het gehele boek is hier Filosofie van het Landschap tezien, zodat je zeker weet dat het niet de moeite is aftedrukken maar te kopen!
‘Values of rural landscapes in Europe: inspiration or by product?’
by B. Pedroli, Th. Van Elsen and J.D. Van Mansvelt Values of rural landscapesAbstract; European landscapes are facing a deep crisis. As a consequence of globalization and the economical change associated with it, traditional functions like production agriculture are becoming less important. After the self-evident but inspired landscapes of numerous generations of peasants, monks and landlords, landscape has now largely become a nameless by-product of the global economy. This paper shows that the key to developing new living landscapes lies in a participatory process of landscape development with respect for their inherent values. Today, even in traditionally small-scale farming systems like organic farming, diverse and sustainable landscapes only develop if they are consciously wanted and when landscape development is integrated into the objectives of farming. The work that is needed to achieve such landscapes we call ‘landscape work’. This paper describes a phenomenological approach to identifying landscape values and finding new inspiration for landscape management. It gives examples of the application of this approach in organic farming in Germany. It is concluded that a living, sustainable landscape combines the functional effects of producing economic and social benefits with the intertwined effects of providing identity and inspiration for getting actively involved in it, in accordance with its dynamic character. Living landscapes will enhance the well being, also of the predominantly urban European population. In other words: landscape works.
Reflections from the far side of the world
published in the Landscape Character Network Newsletter Winter 1996I am writing this in Bay of Islands on the north east coast of New Zealand, looking out over a Pacific Ocean which is the clearest shade of azure blue and green that I think I have ever seen. I am in New Zealand for a three month sabbatical visit and there can be no more perfect place to meditate on landscape matters. Before I left the UK I spent most of the Christmas holiday writing up some research on interpretations of natural beauty. This initially prompted these reflections.
While researching natural beauty I came across (thanks to one of my research students) a book called ‘The Aesthetics of the Natural Environment’, written by Emily Brady, a philosopher at the University of Lancaster. Reading this I was pleased, and not a little surprised, to find that it deals with landscape character assessment, welcoming it as a useful step in thinking about landscape issues, but condemning it for neglecting the aesthetic dimensions of landscape. Initially I felt quite defensive about the work that many of us are involved in and then decided that this simply demonstrated a lack of knowledge on the part of the author.
But then I talked to my husband John about this same theme. He has shown a remarkable interest in my area of work recently – a result, among other things, of a flight in a hot air balloon over rural Northamptonshire in September. He started doing his own research on ideas about landscape, people and place and has been keeping a detailed journal of his thoughts ever since. Entirely without any guidance from me he found, courtesy of the internet, some professional landscape character assessments describing the parts of Leicestershire where he grew up. His response to them – turgid, uninspiring, and failing to capture the spirit of the place as I recall - reminded me of Emily Brady. Again I was defensive but I did begin to think there must be something in this.
Arriving in a strange landscape has confirmed that view. I have little if any knowledge (yet) of the New Zealand landscape. I don’t know about the geology and I can’t identify the plants. I have only just begun to find out about the complex history of the Maori peoples and their spiritual relationship with the landscape and the history of European immigrants and their intervention in the place. So my reaction to the Bay of Islands landscape before me has to be primarily an aesthetic one – I could not do justice to describing the character of this landscape without referring to the complex interplay of land and water, the sparkling colour of the sea, the luminous light, and the constant movement of boats over the water, to name just a few of the things I can see. Even if I was making a professional assessment I would have failed if I didn’t capture those dimensions of the landscape.
So maybe Emily Brady is right. Maybe in our desire to get away from the now unfashionable ideas about beauty and scenery, and to be as factual and scientific as possible in our descriptions of landscape, as befits a modern professional approach, we have forgotten that most people, without knowledge of what underlies character, react above all to the aesthetic aspects of the landscape. The LCA guidance clearly says that we should cover this in assessments to ensure that we really capture the spirit of the places we are dealing with. But I wonder how many of us succeed in that? Are we too willing to rely on what other people, like travel writers both ancient and modern, poets or authors, have written and feel unable to capture the aesthetic dimensions ourselves? Perhaps we should all go away and read our descriptions out loud to someone who knows the landscape and see if it paints the right picture for them. Well, it’s just a thought!
Written by Carys Swanwick, a Professor of Landscape at the University of Sheffield.
She has played a leading role in the development of approaches to Landscape Character Assessment over the last twenty years, and she was lead author of the 2002 LCA Guidance for England and Scotland
For further Information
Adriaan Luijk
Le Fort
09300 Lieurac
France
Tel; 0033 (0)5 61 05 27 60
Email; adriaan(at)regarding-landscapes(dot)com